Kołacz szeklerski (kürtőskalács) z piekarnika

Kołacz przebojem wdarł się w ostatnich latach do oferty jarmarków świątecznych czy budek ze słodkościami rozsianymi w okolicach galerii i parków handlowych. Słodkie, drożdżowe ciasto z dodatkami kojarzy się głównie jako przysmak węgierski, ale w poszukiwaniu jego korzeni należałoby zapuścić…

Gulasz po szeklersku

W Polsce znany jest jako gulasz po segedyńsku, ale nie ma nic wspólnego z węgierskim miastem Segedyn. Na Węgrzech i w Rumunii nazywany jest seklerskim, przez co kojarzy się głównie z wojowniczym ludem Szeklerów. Tak naprawdę jednak jego nazwa narodziła…

Spaghetti jak z „Zakochanego kundla”

„Zakochany kundel” (1955) jest jedną z najlepszych, klasycznych produkcji Disneya i zarazem jedną z moich ulubionych animacji. Do dziś trzymam ją w piwnicy na kasecie VHS, którą w dzieciństwie przeczołgałem niemiłosiernie – liczbę seansów szacowałbym na trzycyfrową! Ikoniczną sceną z…

Frittelle – weneckie pączki zapustne z 1570 roku

Tak jak w Polsce niemalże synonimem zapustów i tłustego czwartku są pączki, tak w Wenecji tę samą rolę pełnią już od wieków frittelle. To smakołyki przypominające coś pomiędzy ptysiami (ciasto bazowe jest podobne, tylko mniej tłuste) a pączkami, które znane…

Norymberskie „pączki” z 1553 roku

Pączki norymberskie z książki kucharskiej Sabiny Welserin, damy z bogatego, kupieckiego rodu z Augsburga, odróżnia od współczesnych wypieków charakterystyczny składnik – ser parmeński. Są wytrawne i przypominają kruche ciastka lub pieczone pierogi. Dobry ser to podstawa – jest bowiem jedynym…

Globi – pączki ze Starożytnego Rzymu

Globi (łac. „kulki”) to jedne z najstarszych, dobrze udokumentowanych „pączków” świata. Małe, smażone z masy serowo-zbożowej, polewano miodem i posypywano makiem. Słynny przepis na globi zapisał w traktacie „De agri cultura” (ok. 160 r. p.n.e.) Marek Poncjusz Katon. Oryginalny zapis w…

Jajecznica z winem – staropolski przepis z 1682 roku

Czy omlet może być jajecznicą? Może, jeśliby zapytać XVII-wiecznego szlachcica. Stanisław Czerniecki, autor książki kucharskiej „Compendium Ferculorum” z 1682 roku, podaje trzy receptury na „jajecznicze” i „jajecznice”. W jednej wskazuje, by jajka w „rynce” mieszać, w drugiej, że nie, a…

Sugo Marinetti z 1932 roku – zapomniany, pyszny sos do makaronu

W marcu 1932 roku mediolański magazyn kulinarny „La Cucina Italiana” ogłosił konkurs na najlepszy sos do makaronu. Do jury zaproszono żartobliwie Filippo Tommaso Marinettiego, futurystycznego ideologa bliskiego faszystowskiemu reżimowi, który postulował wyrugowanie pasty z włoskiej diety. Nagrodę główną zdobył słynny…

Sos boloński z 1891 roku – receptura Pellegrino Artusiego

Najstarszy znany przepis na najpopularniejszy, włoski sos do makaronu może zaskoczyć – delikatnością, smakiem, ale przede wszystkim brakiem pomidorów. Receptura pochodzi z 1891 roku, a jej autorem jest Pellegrino Artusi, biznesmen i filantrop, zwany ojcem współczesnej, włoskiej kuchni. To on…

Staropolski ser z jabłek z przepisu Paula Tremo

Choć od pokoleń nazywana jest serem z jabłek, dziś do pościły lepiej pasowałoby określenie „staropolskie żelki”. Jest to bowiem mocno zredukowana, podsuszona marmolada przetworzona do postaci słodkich, owocowych cukierków o przyjemnej, „żelkopodobnej” strukturze. Smakołyk ten ma wywodzić się z Litwy,…